بازدهی اقدامات فرهنگی شهرداری ها مشخص نیست

سه شنبه, 21 دی 1395 ساعت 08:00

به گزارش مشهد فرهنگ به نقل از روابط عمومی دفتر مطالعات فرهنگی و اجتماعی شهرداری مشهد، کمیل قیدرلو، معاون مطالعات و برنامه ریزی مدیریت امور اقتصادی و اجتماعی مرکز مطالعات و برنامه­ریزی شهر تهران در دویست­وچهل­ویکمین نشست از سلسله نشست­های شهر، فرهنگ، اجتماع(شفا) با موضوع «طرح تحول فرهنگ محور شهرداری تهران با رویکرد توسعه و تعالی» که عصر دیروز در ساختمان اجتماعات شهرداری مشهد برگزار شد، اظهار داشت: با تردد در شهر مشهد هیچ مکان، دوره تاریخی و مفهوم خاصی در ذهن مخاطب تداعی نشده و شهر فاقد هویت و نمادهای زیبایی شناسانه است.

وی با بیان اینکه «تولید اصلی شهر فرهنگی و حکمت محور فرهنگ بوده و در کالاها نیز از هویت و فرهنگ شهر استفاده می­شود» گفت: در مشهد توجه شهروندان به تبلیغات محصولات خوراکی و کامپوزیت و شیشه جلب شده و نیویورک و لندن تداعی می­شود، در شهر متعالی باید پوسته، تبلیغات و نمادهای اصلی شهر توجه مردم را به یاد خداوند و فطرت ارجاع می­دهد، احداث ساختمان­های بلندمرتبه در خیابان امام رضا(ع) به بهانه منافع اقتصادی اقدامی ضد فرهنگی است که در عمل شهر، فضای کالبدی و رفتار شهروندان را شکل می­دهد.

از نگاه خدماتی صرف به شهر پرهیز کنیم.

قیدرلو با بیان اینکه «شهر یک پدیده فرهنگی است و باید از دید خدماتی صرف پرهیز کنیم»، گفت: باید نگاه به شهرداری را تغییر داده و طرح تحول بنیادین ایجاد کنیم و نگاه توسعه اجتماعی با پیروی از مدعیات فرهنگ بومی را دنبال کنیم.

معاون مطالعات مرکز مطالعات و برنامه­ریزی شهر تهران با اشاره به اینکه نهادهای فاقد کارکرد به مرور زمان از جامعه حذف می­شوند، افزود: برای تحقق رویکرد مسجد محوری در برنامه­های شهری باید فعالیت­های فرهنگی را در مسجد یا مجاور آن دنبال کنیم، پس از اتمام پروژه های نیمه تمام عمرانی با ورود به فعالیت­های با اهمیت و غیر فوری فرهنگی رفتار شهروندان شکل گرفته و شهرداری می­تواند بر رفتار شهروندان موثر بوده و وارد مرحله شهر متعالی شود.

وی با تاکید بر اینکه شهر یک پدیده فرهنگی است، گفت: شهرداری با نگاه فرهنگی به شهر نه تنها کالبد شهر بلکه رفتار شهروندان را شکل داده و پس از آن شهر وارد مرحله متعالی می­شود، به عنوان مثال به آموزش شهروندان جهت تولید کمتر زباله پرداخته و رفتار آنان را شکل می­دهیم.

قیدرلو با اشاره به معیارهای شهر متعالی گفت: تحول در نگرش به معنای تغییر چشم‌انداز شهر به عنوان شهری متعالی است که یکی از مهم‌‌ترین ابعاد آن، تحقق ذکر در شهر محسوب می‌شود. شهر متعالی، شهری است که در تمامی لایه‌های فرهنگ، افراد جامعه را به فطرتشان ارجاع می‌دهد و ایشان را از توجه به کثرات باز ‌داشته و به وحدت، متوجه سازد؛ لذا تمامی لایه‌های فرهنگی در جامعه، نقش غفلت‌زدایی دارند. چنین شهری، نیازمند الگوی حکمرانی متعالی است که طراحی و شناسایی ابعاد آن نیز خود بعدی از ابعاد تحول، محسوب می‌شود.

بازدهی اقدامات فرهنگی شهرداری ها مشخص نیست

معاون مطالعات مرکز مطالعات و برنامه­ریزی شهر تهران، اقدامات فرهنگی شهرداری در سال­های گذشته را دیر بازده و با بازدهی نامعلوم دانست و افزود: عموم فعالیت­های فرهنگی مانند چراغانی در اعیاد، برگزاری جشن، مراسم سخنرانی و ساخت فیلم دیر بازده بوده و عملا هیچ گونه بازدهی ندارد و هرکس خود را در عرصه فرهنگ صاحب نظر می­داند و هیچ ریل­گذاری و سیاست­گذاری خاصی در شهرداری قابل پیگیری نیست.

وی با اشاره به تعاریف متفاوت فرهنگ گفت: آموزش، هنر، فرهیختگی و امر متعالی سه تعریف رایج فرهنگ است، اما تعریف علمی فرهنگ شامل نمود عقاید و ارزش­ها در جامعه است و مجموعه هنجارها، رفتار، نحوه ساخت فضا، چگونگی تعامل با محیط، محصولات و نمادهای جامعه اموری فرهنگی هستند.

قیدرلو با بیان اینکه در سیاست­گذاری برنامه­های شهرداری باید از نمود عقاید و ارزش­ها در جامعه و نمادهای انسانی  برای دست یابی به امر متعالی استفاده شود، گفت: هر پدیده­ای می­تواند فرهنگی باشد و با این تعریف سازمان شهرداری سازمان فرهنگی با دو دسته فعالیت عمده است، سازمان­هایی که به شکل ذاتی کار فرهنگی به معنی خاص انجام می­دهند و هدف آن­ها تاثیر گذاری بر مخاطب و ایجاد فرهنگ متعالی است، مانند سازمان فرهنگی و اجتماعی شهرداری و اداره کل فرهنگی معاونت اجتماعی که به صورت مستقیم اقدامات فرهنگی انجام می دهند.

معاون مطالعات مرکز مطالعات و برنامه­ریزی شهرداری تهران، برخی فعالیت­های سازمان­های شهرداری را فعالیت­های بالعرض فرهنگی دانست و افزود: معاونت شهرسازی و معاونت ترافیک بالعرض اقدامات فرهنگی انجام داده و محیط زندگی شهروندان را شکل می دهند، محیط شهری بر رفتار شهروندان اثر می­گذارد، و گاهی معابر را برای گونه خاصی از افراد شکل می­دهد.

مدیریت چند پاره شهرداری موجب شکل گیری قوانین غیرهمگن می­شود.

قیدرلو با اشاره به مدیریت­های چند پاره و جزیره­ای در شهرداری گفت: هر سازمان دارای قوانین و مقررات مستقل، تجمیع نشده و غیر همگن با دیگر سازمان هاست، در شهرداری تهران پس از اتمام پروژه­های عمرانی اقدامات فرهنگی را آغاز کردیم، همواره به سامان­دهی کودکان کار، زنان سرپرست خانوار، کارتن خواب­ها به عنوان آسیب­های اجتماعی توجه می­شود و این سامان دهی در ماموریت­های شهرداری وجود نداشته اما مطالبه می­شود. ابتدا زیر ساخت های خدماتی مانند حمل زباله و خطوط ارتباط مردم سامان دهی شد و سپس سازمان رفاه و سازمان آموزش شهروندی تاسیس شد.

وی با اشاره به مشکلات و چالش­های خاص زیبایی شناسی در شهر تهران گفت: نماهای ساختمان­ها به شدت آشفته بوده و هیچ هویتی را القا نمی­کرد، که با آغاز اقدامات طرح تحول سازمان زیباسازی شهرداری موظف شد تابلوهای شهری راتغییر دهد.

پیوست خدماتی براساس کالبد فرهنگی شهر نوشته می­شود.

قیدرلو با ذکر تجربیات پیوست نگاری در شهر تهران گفت: در سال 86 نگارش پیوست اجتماعی پروژه­های شهری را آغاز کرده و در سال 88 پیوست فرهنگی و اجتماعی طرح­ها را نوشتیم، در این سیستم ابتدا کالبد شهر را طراحی کرده، سپس عوارض آن را بررسی و پیوست نگاری انجام می­شود، اما در روشی هدفمند با تاکید بر فرهنگ شهروندان ابتدا کالبد پروژه های شهری با نگاه فرهنگی طراحی شده و پس از آن پیوست خدماتی نوشته می­شود، به عنوان مثال ابتدا برای جمع­آوری زباله طرح فرهنگی نوشته شده و برنامه خدماتی طراحی می­شود، برنامه های تبلیغی جهت تولید کمتر زباله آغاز شده، سپس سطل­های زباله با فاصله مشخص از مجتمع­های مسکونی طراحی و زمان­بندی جمع­آوری آن تنظیم می­شود.

معاون مطالعات مرکز مطالعات و برنامه­ریزی شهرداری تهران با اشاره به اصفهان عصر صفوی گفت: در میدان نقش امام اصفهان مسجد، کلانتری، کاخ شاهی و بازار در کنار هم قرار داشته و حداکثر نظارت اجتماعی همراه با حداکثر کارکردهای لازم برای زیست شهری در محیط و فشای ثابت قرار دارد.

توانمندسازی و تصدی حداکثری امور شهری توسط شهروندان رکن اصلی شهر متعالی است.

وی ارکان تحول جامع مدیریت شهری برای تبدیل شهر به شهری متعالی را شامل سه رکن اصلی دانست و افزود: این سه رکن شامل جامعه‌محوری، عدالت و سلامت، امنیت و ایمنی می­شود، جامعه محوری به معنای به‌کارگیری و بسیج حداکثری ظرفیت‌های بالقوه و بالفعل مردمی، ایجاد خودانگیختگی شهروندان برای مشارکت و همکاری در حوزۀ مدیریت شهری و توانمندسازی ایشان برای مشارکت و تصدی حداکثری ادارۀ امور شهری است.

قیدرلو با اشاره به عدالت به عنوان رکن اولیه و اصیل حکومت اسلامی تاکید کرد: مدیریت شهری باید این رکن را در تمامی ابعاد مدیریتی خود، پیاده سازد. عدالت دسترسی همه اقشار و مردم به منابع و امکانات شهری برابر است، به عنوان مثال زنان سرپرست خانوار و کودکان کار قادر باشند از خدمات برج میلاد و پل طبیعت استفاده کنند و این خدمات متعلق به همه گروه های اجتماعی با توانایی های مالی متفاوت باشد، در تمام محلات شهر سرای محلات با استخر و سالن­های ورزشی طراحی شده و همه مردم به آن دسترسی داشته باشند.

معاون مطالعات مدیریت امور اقتصادی و اجتماعی شهرداری تهران تاکید کرد: سلامت، امنیت و ایمنی در دو بعد اجتماعی و شامل سطوح جسمانی، روانی، معنوی، فردی، خانوادگی و اجتماعات و بعد کالبدی شامل محیط انسان‌ساخت و محیط طبیعی غایت تمامی فعالیت‌های مدیریت شهری است و سه رکن جامعه‌محوری، عدالت و سلامت، امنیت و ایمنی باید به قید یکدیگر، همزمان و در عرض یکدیگر در برنامه‌ریزی‌های مدیریت شهری مبنای طراحی اقدامات، قرار گیرند.

وی فعالیت­های سازمان فرهنگی و هنری شهرداری را شامل تغییر هویت شهروندان، اصلاح و تعدیل سبک زندگی دانست و تاکید کرد: در سازمان­های با کارکرد بالعرض فرهنگی چهار نوع آلودگی کاهش می­یابد، که شامل آلودگی در بعد اجتماعی مانند سامان­دهی کودکان کار ، دست­فروشان و معتادان و رفع آلودگی های محیطی، بصری و صوتی می شود.

قیدرلو با اشاره به سه راهکار شهرداری در این زمینه گفت: با پالایش عناصر نامطلوب و مزاحم از شهر، نماها تابلوها و فعالیت­های مزاحم را تغییر داده، زیرساخت­های مناسب ایجاد شده و تلاش می­کنیم با ارتقاء سطح فرهنگی و سلیقه عمومی، الگوهای مطلوب از سوی مردم مطالبه شود.

وی با بیان اینکه سازمان زیباسازی شهر تهران در حال حاضر در کنار سازمان فرهنگی و اجتماعی شهرداری تهران به فعالیت فرهنگی می­پردازد، افزود: هجده هدف فرهنگی برای شهرداری تعریف شد که این اهداف در حوزه سبک زندگی، هویت بومی، ملی، محله­ای، دینی و انقلابی و در حوزه تغییرات فرهنگی شامل به کار گیری رسانه­های جدید و آشنایی خانواده­ها با شبه عرفان­ها و جریان­های نوظهور دنبال می­شوند.