شما اینجا هستید: صفحه اصلیزیارتزیارت به مثابه یک نهاد

زیارت به مثابه یک نهاد

منتشرشده در زیارت شنبه, 06 آذر 1395 00:00

 در فرهنگ شیعی، زیارت به مثابه یک نهاد است؛ یعنی زیارت مجموعه ای از دانش ها و تلویحا دستوراتی است که اندیشه و عمل زائر را در راستای هدفی متعالی تنظیم می کند.

آیا زیارت، همین کردار و گفتار سطحی و ساده ای است که مردمان برای رفع حاجت، بهبود مریض یا حداکثر ارضای نیازهای معنوی خود انجام می دهند؟ یا اینکه زیارت حقیقی، فراتر از این اعمال ساده و ابتدایی است؟ به طور خلاصه زیارت یک نهاد است که رفتار و اندیشه های زائر را تنظیم می کند. برای توضیح مطلب، باید به تعریف نهاد بپردازیم.

نهاد چیست؟

نهاد واژه ای است که در رشته های مختلف علوم انسانی، معانی متفاوتی دارد، فرق است میان آنچه حقوق‌دانان از نهاد اراده می کنند، با آنچه به ذهن جامعه شناسان، فقیهان یا دانشمندان علوم سیاسی از شنیدن  این واژه خطور می کند. ولی به هر تقدیر، تمام این تعریف ها وجه مشترکی دارد که در نوشته حاضر برای ما مهم است.

نهاد، مجموعه ای از دانش ها و دستورات است که اندیشه و عمل انسان ها را در جوامع بشری تنظیم می کند.

این تعریف جامع، هم نهادهای جامعه شناسی مانند؛ «خانواده» و «قبیله» را در برمی گیرد، و هم نهادهای حقوقی مانند «نکاح»، «طلاق» و «مالکیت» را. همچنین در برگیرنده نهادهای اقتصادی مانند «تولید»، «توزیع» و «مبادله» نیز می‌باشد. برای مثال، نهاد حقوقی نکاح، مجموعه ای از مقررات است که رفتارهای انسان را درباره ازدواج و روابط زناشویی تنظیم می کند؛ این مجوعه دستورات در قوانین مدون هر کشور آمده است.

پس از این مقدمه، مهم است که بدانیم در فرهنگ شیعی، زیارت به مثابه یک نهاد است؛ یعنی زیارت مجموعه ای از دانش ها و تلویحا دستوراتی است که اندیشه و عمل زائر را در راستای هدفی متعالی تنظیم می کند؛ ولی متأسفانه این نهاد مانند بیشتر نهادهای فرهنگی و اخلاقی دچار تحریف شده است.

در نگاه عمومی شیعیان زیارت تنها تکریم و گرامیداشت مدفن پیشوایان معصوم است، زیارت عاشورا برای تبرک خوانده می شود و برگرد قبر مطهر امام رضا(ع) برای شفای بیماری های جسمی و آمرزش گناهان طواف می کنند و بدین گونه در نهاد پویا و ارزشمند زیارت، تحریفی اساسی پدید آمده است.

در میان زیارت های ائمه، زیارت حضرت سیدالشهدا(ع) ویژگی خاصی دارد و اصرار و تأکید فراوانی بر مداومت به آن صورت گرفته است؛ پیشوایان معصوم ما شیعیان را به هر مناسبتی به زیارت حضرت امام حسین(ع) ترغیب کرده اند؛ روز عید سعید فطر، عید قربان، عرفه، شب های قدر و شب جمعه و اربعین زمان های مبارکی است که یکی از اعمال مستحب آن، زیارت امام حسین(ع) است، حتی در برخی از روایات اشاره شده که فضیلت زیارت امام حسین(ع) از زیارت خانه خدا هم بیشتر و بالاتر است.

برگرفته از کتاب بوی سیب به قلم حجت الاسلام والمسلمین محمدجواد حاج علی اکبری

منبع : خبرگزاری تسنیم