شما اینجا هستید: صفحه اصلیزیارت5 ويژگي زن مسلمان به روايت امام‌ رضا(ع)

5 ويژگي زن مسلمان به روايت امام‌ رضا(ع) مطلب ویژه

منتشرشده در زیارت پنج شنبه, 14 بهمن 1395 19:58

سلیقه‌ها متفاوت‌اند و باورها نیز. اما شیعه باورهایش را و حتی سلیقه‌اش را با امام خویش همسو می‌کند و آن چیزی را می‌پسندد که حضرت جانان پسندیده باشد. می‌داند هرچه جانانه پسندید، پسندیدنی هم هست. شاخص‌های این پسند هم می‌تواند ترازی دائمی باشد برای سنجش افراد در همیشه زمان چه در تفاوت زمان‌ها و در تغییر مکان‌ها، بازهم شاخصه‌ها یکسان است و صاحب خویش را «شاخص» می‌کند.
 در گزارش امام رضا (علیه‌السلام) از امام علی (علیه‌السلام) می‌توانیم «زن» را ببینیم و شاخصه‌هایش را بشناسیم و به سنگ محکی برسیم که بانوان را بر این اساس عیار بسنجیم. در این روایت می‌خوانیم: «خیرُ نسائِکمُ الخَمسُ.» بهترین زنان شما، زنی است که پنج خصلت داشته باشد. گفته شد: «آن پنج خصلت کدام‌اند؟» امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) فرمودند: «الهیِّنةُ اللینةُ المُؤاتیةُ آلتی اذا غضِبَ زوجها لمْ تکتحِل بغمضٍ حتَّی یرضی و إذا غاب عنها زوج‌ها حفظتهُ فی غیبتِهِ فتلکَ عاملٌ منْ عمالِ اللهِ وَعاملُ اللهِ لایخیبُ.»[1] به این معنا که، سهل گیر باشد و سخت نگیرد؛ نرم‌خو و آرام باشد و تندخو نباشد؛ از شوهر خود اطاعت کرده و فرمان‌برداری داشته باشد؛ هرگاه شوهرش را به خشم آورد، چشم برهم نگذارد تا او را راضی کند و هرگاه شوهرش از وی غائب شد، مال و آبروی او را حفظ کند. چنین زنی از کارگزاران خداوند است و کارگزاران خداوند از رحمت او ناامید نیستند (آن‌که برای خدا کار کند، تلاشش بیهوده نمی‌ماند).
بله، آسان‌گیری ازجمله بایستگی‌هایی است که به استحکام بنای خانواده می‌انجامد و می‌توان کلمات را در شرح این خصلت نیکو چنین به جمله تبدیل کرد که «آسان‌گیری ازجمله مصالحی است که به قوام و سختی بنای زندگی کمک شایانی می‌کند.» نرم‌خویی نیز از دیگر مؤلفه‌هایی است که در فرایند ساختن زندگی الگو، خوی‌های سخت را نیز نرم می‌کند چه بارها و بارها به تجربه دریافته‌ایم که نرم‌خویی آنجا که به کلامی پوزش‌خواهانه، دستی به عذرخواهی بلند و لبخندی به قدردانی شکوفا، تبدیل می‌شود چونان آبی است که بر آتش افروخته می‌نشیند و آن را در زمین تعامل خاموش می‌کند حتی اگر لهیب‌های آن به آسمان رسیده باشد.
اطاعت از شوهر نیز قاعده زندگی است که نه‌تنها از حرمت و کرامت بانوی خانه نمی‌کاهد که بر آن می‌افزاید و این هرگز به معنای شکستن شخصیت زن و نادیده گرفتن حرمت او نیست بلکه ذیل آیه شریفه «الرِّجالُ قَوّامُونَ عَلَی النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللّهُ بَعْضَهُمْ عَلی بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ» است که چنین ترجمه‌شده است: مردان، سرپرست و نگهبان زنان‌اند، به خاطر برتری‌هایی که خداوند (ازنظر نظام اجتماع) برای بعضی دیگر قرار داده است و به خاطر انفاق‌هائی که از اموالشان در مورد زنان می‌کنند [2]. البته باید در همین زمینه به این توضیح تصریح کرد که مفهوم اصلی آیه مربوط به شوهران و همسرانشان است، یعنی مردان در محیط زندگی خانوادگی مسئولیت سرپرستی و مدیریت خانواده را به عهده دارند. بنابراین این‌چنین نیست که بگوییم جنس زن باید تحت سرپرستی جنس مرد قرار بگیرد و چنانکه می‌دانیم مردان به‌عنوان فرزند، تحت قیمومیت و مدیریت والدین و ازجمله مادران خود هستند و به هر مقام علمی و سیاسی که برسند، دستورات مادر برای آنان واجب‌الاتباع است.
همچنین باید دانست که زن در غیر امور خانوادگی و در امور شخصی از قبیل حفظ اموال شخصی، اداره و اجرای برنامه‌های آن، مراجعه به محاکم و … تحت قیمومیت شوهر نیست. پس این اطاعت نه‌تنها کورکورانه و همه‌گیر نیست که اتفاقاً روشن‌بینانه و در مدار زندگی و حقوق متقابل است.
در فراز دیگر این روایت به فرازی از شکوه اخلاق انسانی می‌رسیم که زن بدان تخلق می‌یابد؛ خشم شوهرش را به رضا برساند و او را بر سفره رضایت بنشاند. هوشمندانه کاری که عاقلان در برابر آتش و سیل و.... انجام می‌دهند و به مهار آن می‌پردازند.
 و پنجمین ضلع این هندسه، حفظ مال و آبروی شوهر است که در غیاب او باید بدان همت کند. البته حفظ این هر دو بازگشت به ذخیره هر دو در حساب خانوادگی است که بانوی خانه نیز همچون آقای خانه از آن برخوردار می‌شود و آنانی که چنین «امین» نیستند، خود اولین متضرران ماجرا خواهند بود که خانه بی‌مال و بی‌آبرو، نمی‌تواند کانون گرمی برای زندگی باشد، که زمهریر شدايد را هم در خویش به‌سلامت برساند.
 باری، بانویی که به این خصال نیکو روح و روان و رفتار زیبا کند به مقام «کارگزار خدا» ارتقا می‌یابد که وعده صادق حضرت را هم در پی دارد که؛ إِنَّا لاَ نُضِیعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلاً به این معنی که، ما اجر نیکوکاران را ضایع نخواهیم کرد (3) بله، بانویی که به این خصال خمسه متخلق باشد به اجری دنیوی که زندگی زیباست و به اجر اخروی که میهمانی خداست می‌رسد.
پی‌نوشت:

  1.  الکافی، ج 5، ص 324
     سورة نساء، آیه 34 ترجمه آیه الله مکارم شیرازی
     سوره کهف، آیه 30.